Naučnici tvrde: Toplotni talasi izazivaju opasne "munjevite" suše

Toplinski talasi koji izazivaju nagle i jake suše šire se svetom sve brže. Novo istraživanje pokazuje da se ekstremni klimatski uslovi sve češće javljaju zajedno, što ih čini opasnijim. Studija južnokorejskih i australijskih naučnika pokazala je da se „dvostruki udar“ – prvo vrućina, pa suša – pojačava kako se planeta zagreva. Posebno zabrinjava rast najrazornijih suša, koje nastaju nakon prethodnog toplinskog talasa.

Tokom 1980-ih, takvi ekstremi zahvatali su samo oko 2,5% kopnene površine Zemlje godišnje.

Teme za vas

Do 2023. godine taj procenat porastao je na 16,7%, a desetogodišnji prosek je 7,9%.

Naučnici upozoravaju da je brzina porasta ovih događaja još opasnija od samih brojki: u poslednjih 22 godine tempo rasta ovih suša je osam puta veći nego ranije.

Munjevite suše i posledice

Posebno su opasne situacije kada toplota dolazi pre suše, jer tada suše postaju intenzivnije. Takve nagle i snažne suše nazivaju se „munjevitim sušama“. One nastaju kada topao i suv vazduh brzo isisava vlagu iz tla, što otežava ljudima i poljoprivrednicima da se pripreme.

Primeri takvih ekstrema uključuju toplinski talas u Rusiji 2010. godine i požare u Australiji 2019. i 2020.

Takve kombinacije toplote, suše i požara znatno pogoršavaju posledice za ljude i prirodu.

Najugroženija područja

Studija navodi da su najviše pogođena mesta:

• Južna Amerika
• Zapadna Kanada i Aljaska
• Zapad SAD
• Delovi centralne i istočne Afrike

Istraživači primećuju prekretnicu oko 2000. godine, kada su se ovakvi ekstremi naglo ubrzali. To se poklapa sa brzim zagrevanjem Arktika, gubitkom morskog leda i smanjenjem snega u proleće.

Zaključak

Toplotni talasi i suše više se ne javljaju izolovano – oni se sada pojačavaju kada nastupe zajedno.

Munjevite suše dolaze iznenada i prave veće štete nego obične, jer ne ostavljaju vremena za pripremu.

Globalno zagrevanje menja ne samo učestalost, već i način na koji toplota i suša međusobno deluju, povećavajući rizike po ljude, poljoprivredu i životnu sredinu.

(Telegraf Bznis/Index)