Poznato koliko je Titova Jugoslavija dobila para od SAD i za koje potrebe: 5 milijardi dolara stiglo do 1970.

Jugoslavija je tokom vladavine Josipa Broza Tita od Sjedinjenih Američkih Država dobila značajnu finansijsku, robnu i vojnu pomoć, naročito nakon raskida sa Staljinom 1948. godine, kada je Zapad prepoznao strateški značaj očuvanja Jugoslavije van sovjetskog bloka. Procene istoričara kažu da je od 1950. do početka 1970-ih od SAD stiglo između tri i pet milijardi dolara, u tadašnjoj vrednosti, kroz različite oblike pomoći.

Najveći deo te pomoći odnosio se na stabilizaciju ekonomije i uvoz osnovnih sirovina, ali i na masovne isporuke hrane, uključujući pšenicu, kukuruz, mleko u prahu i ulje, što je bilo ključno u periodima nestašica i suša. Istovremeno, Jugoslavija je u okviru Mutual Defense Assistance Program dobila i američko oružje, uključujući tenkove, avione i artiljeriju, što je ovu zemlju činilo jedinom socijalističkom državom sa takvom vojnom podrškom sa Zapada.

Teme za vas

Pored toga, SAD su Jugoslaviji olakšavale pristup kreditima Svetske banke i MMF-a, koji su omogućavali razvoj infrastrukture, izgradnju puteva, elektrana, industrijskih postrojenja i železnica. Sva ta sredstva korišćena su za očuvanje političke nezavisnosti, jačanje vojske i industrijalizaciju zemlje, a nikada direktno za pojedinačne građane.

Foto-kolaž: Shutterstock, Pixabay

Razlog američke pomoći bio je isključivo geopolitički, Tito je bio komunista, ali nezavisan od Moskve, a Jugoslavija je predstavljala primer da socijalizam može postojati van sovjetskog uticaja. Stabilna i jaka Jugoslavija služila je kao tanka brana širenju sovjetskog uticaja na Mediteranu i Balkanu, a američki zvaničnici isticali su da je pomoć Titu bila „jeftina cena za slabljenje Staljina“.

Ovaj period pokazuje da je ekonomska i vojna podrška SAD bila ključna za održavanje jugoslovenskog standarda i nezavisnosti, što je omogućilo Titu da vodi zemlju samostalno između Istoka i Zapada u Hladnom ratu.

(Telegraf Biznis)