Preokret za gastarbajtere: Nemačka planira radni dan od 12 sati i manje radnika iz Zapadnog Balkana u 2027.

Nemačka razmatra velike promene na tržištu rada koje bi mogle da utiču i na građane Srbije. Pored mogućnosti uvođenja radnih smena od 12 sati, nemačka vlada planira da od 2027. godine prepolovi godišnju kvotu za zapošljavanje radnika sa Zapadnog Balkana.

Dok poslodavci traže veću fleksibilnost, sindikati upozoravaju na posledice dužeg radnog vremena.

Nemačka privreda suočava se sa ozbiljnim nedostatkom kvalifikovane radne snage, ali istovremeno razmatra mere koje bi mogle da otežaju dolazak novih radnika iz inostranstva.

Kako navodi makedonska Točka, među aktuelnim predlozima nalaze se izmene propisa o radnom vremenu, smanjenje kvote za radnike sa Zapadnog Balkana i stroža pravila za određene ispite iz nemačkog jezika.

Ove promene posebno su važne za građane Srbije koji već rade u Nemačkoj ili planiraju da tamo potraže zaposlenje.

Radni dan mogao bi da traje 12 sati

Nemačka vlada razmatra izmenu Zakona o radnom vremenu, kojom bi se omogućila fleksibilnija organizacija radnih smena.

Prema sadašnjim pravilima, redovno radno vreme uglavnom je ograničeno na osam sati dnevno, uz mogućnost produženja na deset sati ako se dodatni rad nadoknadi kraćim radnim vremenom u drugom periodu.

Predložena reforma predviđa da se maksimalno radno vreme određuje na nedeljnom, umesto isključivo dnevnom nivou. To bi omogućilo da zaposleni određenim danima rade duže, potencijalno i 12 sati, a drugim danima kraće ili da imaju više slobodnih dana.

Ipak, to ne znači da bi svi zaposleni u Nemačkoj morali da rade 12 sati dnevno. Kako pišu nemački mdiji, takve smene već postoje u pojedinim delatnostima, pod posebnim uslovima.

Poslodavci podržavaju promene, sindikati upozoravaju

Nemačka udruženja poslodavaca smatraju da bi fleksibilnije radno vreme olakšalo organizaciju posla, naročito u industriji, turizmu, ugostiteljstvu i delatnostima u kojima obim posla značajno varira.

Sa druge strane, sindikati i deo vladajuće Socijaldemokratske partije upozoravaju da bi duže smene mogle negativno da utiču na zdravlje zaposlenih i njihov porodični život.

Jedno od spornih pitanja jeste i mogućnost da poslodavci jednostrano određuju raspored dužih smena. Reforma zato još nije usvojena, a pregovori o njenom konačnom obliku traju.

Duži radni dan takođe ne bi automatski značio veću zaradu, jer bi zaposleni mogli da rade isti broj sati nedeljno, ali drugačije raspoređenih.

Za radnike iz Srbije upola manje mesta?

Druga velika promena odnosi se na takozvano Pravilo za Zapadni Balkan, koje građanima Srbije i još pet ekonomija regiona omogućava zapošljavanje u Nemačkoj pod pojednostavljenim uslovima.

Trenutna godišnja kvota iznosi 50.000 odobrenja. Nemačka vlada namerava da od januara 2027. godine taj broj smanji na 25.000. To bi značilo da bi za nove radnike iz čitavog regiona bilo dostupno upola manje mesta u okviru ovog programa.

Važno je naglasiti da se kvota ne odnosi samo na Srbiju, već zajednički obuhvata šest ekonomija Zapadnog Balkana.

Smanjenje ne znači da će radnici koji već legalno rade u Nemačkoj morati da napuste zemlju, niti da prestaju da postoje drugi načini za dobijanje radne dozvole.

Nemačkoj već nedostaju radnici

Namera da se smanji kvota izazvala je protivljenje nemačke Savezne agencije za zapošljavanje.

Prema podacima te institucije, u septembru 2026. godine u Nemačkoj je bilo zaposleno oko 546.000 radnika iz zemalja Zapadnog Balkana koji podležu obaveznom socijalnom osiguranju. Od tog broja, približno 53 odsto obavljalo je poslove najmanje na nivou kvalifikovanog radnika.

Veliki broj zaposlenih angažovan je u građevinarstvu, transportu, logistici, ugostiteljstvu i nezi.

Savezna agencija upozorava da je postojeća godišnja kvota već nedovoljna za sve zahteve i da bi njeno smanjenje dodatno otežalo pronalaženje radnika.

Prema podacima Instituta za nemačku ekonomiju koje prenose regionalni mediji, za realizaciju velikih infrastrukturnih projekata Nemačkoj nedostaje oko 148.000 kvalifikovanih radnika.

Promene i kod ispita iz nemačkog jezika

Pored radnog vremena i zapošljavanja, najavljene su i izmene pravila za polaganje ispita iz nemačkog jezika. Prema informacijama koje prenosi Makfaks, od 1. novembra trebalo bi da počnu da važe stroža pravila za ispit DTZ, koji se koristi za dokazivanje znanja jezika, uključujući nivo B1.

Promene se odnose na način ocenjivanja pisanog dela ispita, a mogle bi da utiču na kandidate koji tek treba da steknu odgovarajući sertifikat.

Nivo B1 značajan je za ostvarivanje određenih prava u vezi sa boravkom i dobijanjem nemačkog državljanstva. Za osobe koje već imaju važeći sertifikat ne najavljuje se automatska obaveza ponovnog polaganja.

Šta sve ovo znači za naše radnike?

Za građane Srbije koji razmišljaju o odlasku u Nemačku, najvažnija promena mogla bi da bude smanjenje broja novih odobrenja za zapošljavanje u okviru Pravila za Zapadni Balkan.

Istovremeno, zaposleni u pojedinim sektorima mogli bi da se suoče sa drugačijom organizacijom radnog vremena, ukoliko predložena reforma bude usvojena.

Nemačka se tako nalazi pred složenim zadatkom: da obezbedi dovoljno radnika za potrebe privrede, a da istovremeno uskladi migracionu politiku, zaštitu zaposlenih i zahteve poslodavaca.

(Telegraf.rs/Točka.mk)