Ovaj metal proizvode samo SAD i Rusija: Gram vredi desetine miliona

Kalifornijum, sintetički radioaktivni element koji se ne pojavljuje u prirodi, smatra se jednim od najređih metala na planeti.

Ne dobija se klasičnim rudarskim postupcima niti postoji u prirodnim ležištima, već se proizvodi isključivo u nuklearnim reaktorima. Upravo zbog izuzetno složenog procesa proizvodnje i veoma malih količina u kojima je dostupan, ovaj metal ima poseban značaj u svetu nauke i visoke tehnologije.

Teme za vas

Proizvodnja i cena

Kalifornijum danas proizvode samo Rusija i Sjedinjene Američke Države, a godišnje količine mere se u mikroskopski malim jedinicama. Cena, u zavisnosti od izotopa i namene, može dostići desetine miliona dolara po gramu.

Upotreba kalifornijuma

Najpoznatiji i najvažniji izotop je kalifornijum-252, snažan izvor neutrona. Zbog toga se koristi u specijalizovanim oblastima – od nuklearne medicine i naučnih istraživanja, do analize materijala, kontrole industrijskih procesa i pojedinih primena u nuklearnoj energetici. Oak Ridge National Laboratory navodi da se koristi u analizi uglja i cementa, ispitivanju materijala bez oštećenja, detektorima i medicinskim istraživanjima.

Kako je otkriven kalifornijum

Kalifornijum je prvi put dobijen 1950. godine u Berkeley, po kojem je i dobio ime. Sintetisali su ga naučnici Stanley Thompson, Kenneth Street, Albert Ghiorso i Glenn Seaborg bombardovanjem kirijuma alfa-česticama.

Razlika između sintetičkih i prirodnih metala

Važno je razlikovati sintetičke i prirodne metale. Ako se posmatraju samo oni koji se nalaze u Zemljinoj kori, najređi je osmijum.

Osmijum - najređi prirodni metal

Osmijum pripada grupi platinskih metala i poznat je kao jedan od najgušćih stabilnih elemenata. Dobija se u izuzetno malim količinama, najčešće kao primesa u rudama drugih metala, a eksploatiše se u više zemalja, uključujući Južnu Afriku, Rusiju, SAD, Kanadu i Kazahstan.

Njegova zastupljenost u Zemljinoj kori je toliko mala da se meri u delovima na milion ili čak manjim jedinicama. U praksi, to znači da se u toni stene može nalaziti manje osmijuma nego što teži jedno zrno peska.

Zašto su retki metali važni

I kalifornijum i osmijum pokazuju da retkost metala danas nije samo pitanje nakita ili tržišne vrednosti. U savremenoj nauci najvredniji su materijali koji se mogu dobiti u izuzetno malim količinama, ali imaju ogromnu primenu u medicini, energetici, industriji i naprednim istraživanjima, prenosi Politika.

(Telegraf Biznis)