Širenje rudnika menja mapu Bora: Zbog miliona tona rude bakra planirano preseljenje čitavog naselja

Nova faza razvoja borskog rudnika "Jama" mogla bi da promeni izgled dela grada i život stanovnika naselja Brezonik. Prema planovima predstavljenim u elaboratu za rani javni uvid, širenje podzemnih rudarskih radova zahtevalo bi izmeštanje ovog naselja, kao i dela železničke pruge.

Razlog su moguća pomeranja, sleganje i urušavanje tla iznad podzemnih radova, koji bi se u drugoj fazi razvoja spuštali na niže nivoe rudnika.

Teme za vas

Plan kompanije Serbia Zijin Copper predviđa povećanje kapaciteta na 18 miliona tona rude bakra godišnje, izgradnju nove flotacije i druge rudarske infrastrukture, kako prenosi eKapija.

Reč je o konceptualnom materijalu za rani javni uvid, što znači da će konačna planska rešenja, granice i mere koje se odnose na stanovništvo i infrastrukturu tek biti razrađeni.

Šta se planira ispod Bora?

Elaborat za izradu prostornog plana područja posebne namene obuhvata oko 1.703 hektara na teritoriji grada Bora, odnosno delove katastarskih opština Bor I, Bor II i Oštrelj.

Planski horizont je do 2045. godine, dok je prva etapa realizacije predviđena do 2035. godine.

U drugoj fazi razvoja predviđeno je spuštanje podzemnih rudarskih aktivnosti sa sadašnjeg nivoa kote minus 235 metara na kotu minus 455 metara nadmorske visine.

Planirana je primena metode otkopavanja sa zarušavanjem. Kako se navodi u elaboratu, takav način rada može da izazove pomeranje, sleganje i urušavanje tla iznad podzemnih radova.

Zašto se pominje preseljenje Brezonika?

Prema trenutno raspoloživim podacima i preliminarnim procenama, razvoj rudnika zahtevao bi izmeštanje naselja Brezonik.

Za dublje faze eksploatacije, kako se navodi u dokumentu, potrebna su dodatna istraživanja uticaja na delove gradskog naselja Bor i postojeću infrastrukturu.

Zbog očekivanih pomeranja tla predviđeno je i izmeštanje dela regionalne železničke pruge Bor-Mala Krsna, dok će se razmatrati i uticaj na javne puteve, uključujući Avals​ku ulicu.

U obuhvatu plana nalaze se i delovi gradskog naselja Bor, među njima mesne zajednice Sever i Centar, kao i druga infrastruktura. To ne znači da je za sve te delove doneta odluka o preseljenju - njihov položaj i mogući uticaji biće predmet dalje razrade.

Milioni tona rude i nova flotacija

Prema predstavljenoj dinamici, prva proizvodnja planirana je u šestoj godini razvoja, dok bi pun kapacitet od 18 miliona tona rude godišnje bio dostignut u periodu od 11. do 32. godine.

Eksploatacija je projektovana na ukupno 41 godinu, a prikazana dinamika predviđa oko 571,5 miliona tona vlažne rude tokom tog perioda.

Povećanje proizvodnje zahtevalo bi i izgradnju novih objekata, uključujući novu flotaciju. Transport flotacijskog otpada planiran je do jalovišta "Veliki Krivelj". Razvoj rudnika do kote minus 800 metara, kako se navodi u elaboratu, nije predmet ovog prostornog plana.

Gde bi stanovnici mogli da se presele?

Elaborat otvara i šire pitanje usklađivanja razvoja rudarstva sa životom stanovnika na području Bora. Navodi se da bi dalji rudarski radovi, uključujući eventualno otvaranje novih rudnika, mogli da uslove preseljenje delova gradskih, prigradskih i seoskih naselja.

Za grupno preseljenje domaćinstava iz Krivelja, Oštrelja i delova drugih naselja razmatra se širi prostor namenjen stanovanju seoskog tipa. U okviru njega izdvojene su tri potencijalne lokacije, površine od po 120 do 140 hektara.

Na jednoj od njih, za koju su se domaćinstva Krivelja načelno izjasnila, moglo bi da bude obezbeđeno oko 280 novih parcela. Na druge dve lokacije predviđeno je okvirno po 250 do 300 parcela.

Razmatraju se i druge mogućnosti, uključujući prostor na tromeđi katastarskih opština Šarbanovac, Brestovac i Zlot 4, kao i gradsko područje Bora.

Prema elaboratu, novo naselje trebalo bi da bude komunalno opremljeno, sa objektima javnih službi i novim grobljem. Konačne lokacije i rešenja biće utvrđeni nakon izrade programa preseljenja i anketa među stanovnicima, a za grupno preseljenje i izgradnju novog naselja procenjuje se da je potrebno najmanje pet godina.

Predviđene i procene uticaja na životnu sredinu

Među ciljevima plana navedeni su zaštita javnog zdravlja, kontrola uticaja na životnu sredinu, rešavanje imovinsko-pravnih pitanja i rekultivacija degradiranih površina.

U narednim fazama predviđeni su strateška procena uticaja plana na životnu sredinu, procene uticaja pojedinačnih projekata i praćenje kvaliteta vazduha, vode i zemljišta.

Izradu plana i dokumentacije finansira kompanija Serbia Zijin Copper, a obrađivač je Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije, kako navodi eKapija.

(Telegraf Biznis/eKapija)