Koje zemlje su vodeće sile po kupovnoj moći: Jedna ekonomija preuzela vrh, nekadašnji giganti pali na listi

Svetska ekonomska mapa danas izgleda potpuno drugačije nego pre četiri i po decenije. Države koje su nekada neprikosnoveno dominirale globalnom privredom dobile su snažne konkurente, dok su pojedine zemlje, koje su 1980. godine bile daleko od samog vrha, u međuvremenu postale ekonomske supersile.

Zanimljiva animacija koju je na društvenoj mreži X objavio GlobalStatsX prikazuje kako se od 1980. do 2025. godine menjao poredak najvećih svetskih ekonomija, meren bruto domaćim proizvodom prema paritetu kupovne moći (PPP).

Teme za vas

Najveća promena dogodila se na samom vrhu liste, gde je Kina preuzela vodeću poziciju od Sjedinjenih Američkih Država.

Kina promenila pravila igre

Početkom osamdesetih godina prošlog veka globalnom ekonomijom dominirale su velike industrijske sile, pre svega SAD, dok su Japan i vodeće zapadnoevropske zemlje zauzimali značajne pozicije.

Međutim, naredne decenije donele su ogromne promene.

Kina je zahvaljujući industrijalizaciji, razvoju proizvodnje, izvoza i infrastrukture ostvarila snažan ekonomski uspon, koji je potpuno promenio odnose među najvećim privredama sveta.

Danas, kada se BDP posmatra prema paritetu kupovne moći, Kina zauzima prvo mesto, ispred Sjedinjenih Američkih Država.

Važno je naglasiti da ovaj pokazatelj uzima u obzir razlike u cenama proizvoda i usluga među državama, pa omogućava drugačije poređenje veličine ekonomija od onog koje se dobija korišćenjem tržišnih deviznih kurseva.

Indija među najvećim dobitnicima

Još jedna velika promena odnosi se na Indiju, koja je tokom posmatranog perioda postala treća najveća ekonomija sveta prema paritetu kupovne moći.

Njen uspon odražava dugoročan rast privredne aktivnosti, razvoj uslužnog sektora, industrije i ogromnog domaćeg tržišta.

Istovremeno, Japan, koji je decenijama predstavljao jednu od najvažnijih ekonomskih sila, izgubio je deo nekadašnjeg relativnog značaja u globalnom poretku.

Sličan trend primetan je i kod pojedinih velikih evropskih ekonomija, koje su nastavile da rastu, ali sporije od nekih azijskih konkurenata.

Šta zapravo pokazuje ova lista?

Paritet kupovne moći predstavlja način poređenja ekonomija kojim se uzimaju u obzir razlike u nivoima cena između zemalja.

To znači da ista količina novca ne omogućava kupovinu iste količine dobara i usluga u različitim državama.

Zbog toga se poredak najvećih ekonomija prema ovom kriterijumu razlikuje od liste zasnovane na nominalnom BDP-u, na kojoj Sjedinjene Američke Države i dalje zauzimaju prvo mesto.

Ovaj pokazatelj ne znači da stanovnici zemlje sa najvećom ekonomijom automatski imaju i najviši životni standard. Za takvo poređenje važni su i BDP po stanovniku, raspodela prihoda i drugi ekonomski pokazatelji.

Animacija koja obuhvata period od 1980. do 2025. godine na upečatljiv način pokazuje koliko se globalna ekonomska ravnoteža promenila za samo nekoliko decenija.

Nekadašnji lideri i dalje imaju veliki značaj, ali je ekonomski uspon Azije postao jedna od najvažnijih promena u savremenoj svetskoj privredi.

(Telegraf Biznis)